“Emevijska država” trotomno je djelo Dr. Alije Muhammeda es-Sallabija, jednog od najuglednijih savremenih historičara islama, posvećeno najmonumentalnijem periodu rane islamske civilizacije. Kroz 2.333 stranice raspoređene u tri toma, autor čitaocu nudi cjelovit pregled rađanja, uspona, vrhunca i sloma emevijskog hilafeta – države koja se u nešto manje od stotinu godina raširila od Atlantskog okeana do doline Inda. Djelo je sa arapskog na bosanski jezik preveo Abdullah Nasup, dok je treći tom prevela Merjem Kanurić, a izdavač je nizozemski Stichting Hidžra, koji je prepoznatljiv po brižljivom njegovanju cjelovitog Sallabijevog historijskog opusa na našem jeziku.
Posebnost ovog djela ogleda se u Sallabijevom metodološkom pristupu: autor ne donosi suhoparnu hronologiju događaja, već svaki segment osvjetljava kroz prizmu šerijatskog promišljanja, izvlačeći iz svake epizode pouke za savremeni islamski ummet. Knjiga se temelji na vjerodostojnim izvorima ehli-sunneta – Ibn Kesiru, Zehebiju, Ibn Haldunu, Ibn Tejmijji i drugima – uz pažljivu kritičku analizu slabih predaja, mitova koje su širili šiijski historičari, te orijentalističkih tumačenja ranog islama. Posebna pažnja posvećena je preispitivanju nepouzdanih predaja koje su decenijama pratile likove poput Muavije, Jezida i Hadžadža, pri čemu autor ne odustaje od kritike tamo gdje su izvori jasni, niti od pravičnog priznanja vrlina tamo gdje su one historijski potvrđene.
Prvi tom prati lik Muavije b. Ebu Sufjana, radijallahu anhu – od historijskih korijena porodice Benu Umejje, preko njegove uloge u doba pravednih halifa, do uspostave hilafeta nakon godine džemata i pomirenja sa Hasanom b. Alijom. Autor detaljno analizira njegov sistem vladavine, šuru, unutrašnju politiku, sudstvo, policiju, finansijski sistem, osvajanja na bizantijskom frontu, u Sjevernoj Africi i na islamskom istoku, te složeno pitanje prisege Jezidu. Drugi tom donosi tragediju Kerbele i njene pouke, bitku El-Harra, hilafet Abdullaha b. Zubejra, sukob sa Abdulmelikom b. Mervanom, te osvajanja Andaluzije, Transoksanije i Sinda u vrijeme Velida i Sulejmana. Sallabi posebno pažljivo obrađuje pitanje pogibije Husejna, jasno razdvajajući historijske činjenice od kasnijih nadgradnji.
Treći tom u središte stavlja Omera b. Abdulaziza – petog pravednog halifu po mišljenju mnogih učenjaka – i njegov reformistički projekat koji se i danas izučava kao model islamskog upravljanja zasnovanog na šuri, pravdi i obnovi sunneta. Autor detaljno analizira Omerov odnos prema haridžijama, šiijama, kaderijama, murdžijama i džehmijama, njegove finansijske i sudske reforme, ulogu učenjaka poput Hasana el-Basrija i Muhammeda b. Šihaba ez-Zuhrija, te konačno kontrarevoluciju koja je uslijedila nakon njegove smrti i koja je vodila ka padu dinastije. Kao logičan nastavak Sallabijevog opusa – nakon djela poput Omer ibn Hattab, Osman ibn Affan, Alija Ibn Ebu Talib i Muavija ibn Ebu Sufjan – “Emevijska država” zaokružuje fundament islamske historije od pravednih halifa do prelaska na abbasijski hilafet, čime se čitaocu nudi povezana cjelina iz pera istog autora.
Knjiga je namijenjena ozbiljnom čitaocu – studentu historije, daiji, predavaču, ali i svakome ko želi razumjeti zašto su tematike poput šure, smjenjivanja vlasti, odnosa države i učenjaka, te borbe protiv sektaštva i nepravde i dalje aktualne za muslimansku zajednicu. Tvrdi uvez, monumentalan obim od preko dvije hiljade stranica i izdavački standard Stichting Hidžre čine ovo djelo trajnim izvorom u svakoj islamskoj biblioteci. Onima koje zanima šire historijsko kretanje, preporučujemo i naslove poput Historijska epoha od smrti Allahovog Poslanika do ubistva Husejna i Šiije i Haridžije, koji upotpunjuju razumijevanje istog perioda iz različitih uglova.
